Katlamalı Okey Nasıl Oluyor? Bilimin ve Merakın Işığında Bir Analiz Bir oyunun sadece bir oyun olmadığını hiç düşündünüz mü? Basit kurallarla başlayan bir eğlencenin, aslında insan davranışları, strateji geliştirme becerileri ve hatta nörolojik süreçler hakkında ipuçları verdiğini… İşte “katlamalı okey” tam da böyle bir örnek. Günlük hayatta keyifle oynadığımız bu geleneksel oyunun “katlamalı” versiyonu, aslında düşündüğümüzden çok daha fazlasını barındırıyor. Gelin, bu konuyu hem bilimsel bir merakla hem de anlaşılır bir dille birlikte keşfedelim. Katlamalı Okey Nedir? Temel Mantığıyla Anlamak Öncelikle katlamalı okeyin ne olduğuna kısaca göz atalım. Klasik okey oyununda oyuncular sırayla taş çekip atarak elindeki taşları belirli dizilimlere…
8 YorumEtiket: bir
Bir Sosyoloğun Bakışıyla Talcid: Mide Asidinden Toplumsal Asimetriye Toplumsal yapıları inceleyen bir araştırmacı olarak, her ilaç bana yalnızca biyolojik bir araç değil, aynı zamanda toplumun kendi kendine dair söylediği bir hikâye gibi gelir. “Talcid kimler kullanabilir?” sorusu da yalnızca tıbbi bir sorudan ibaret değildir. Bu soru, sağlık, cinsiyet rolleri, sınıf farklılıkları ve kültürel alışkanlıkların iç içe geçtiği bir aynayı bize tutar. Çünkü mide asidiyle savaşan bir toplum, aslında kendi iç gerilimleriyle de savaşmaktadır. Talcid Nedir? Bedenin Kimyasıyla Toplumun Gerilimi Talcid, mide asidini dengeleyen bir antiasittir. Genellikle mide yanması, reflü ve hazımsızlık gibi rahatsızlıkların giderilmesinde kullanılır. Etken maddesi hidrotalsit olan bu…
8 YorumPC Çok Yavaş Ne Yapmam Lazım? Geçmişin Teknolojik Kırılmalarına Bakarak Çözüm Arayışı Bir tarihçi olarak, zaman zaman geçmişi incelerken teknolojiye dair yaşadığımız dönüşümlerin ne kadar hızlı olduğunu fark ediyorum. Eskiden bilgisayarlar, bilgiye ulaşmanın temel araçlarıydı. Ancak, zamanla teknolojinin evrimi, gelişen donanımlar ve yazılımlar arasında kaybolan bir hız problemini gündeme getirdi. Bugün, “PC çok yavaş, ne yapmam lazım?” sorusu, eski zamanlarda yaşanan teknolojik sıkıntılarla kıyaslandığında çok daha karmaşık bir mesele haline geldi. Daha önce bilgisayarlar, pahalı ve sınırlı sayıda kullanıcıya hitap eden cihazlardı. Ancak zamanla, bu makineler evlerimize, ofislerimize girdi ve hayatımızın ayrılmaz bir parçası oldu. Teknolojik kırılma noktalarındaki her değişim,…
8 YorumPahlanma Nedir? Felsefi Bir Bakış Pahlanma, ekonomik ve toplumsal hayatta sıklıkla karşılaşılan bir terimdir. Ancak, bu kavramın derinlemesine bir felsefi incelemesi, yalnızca bir fiyat artışının ötesine geçer. Pahlanma, değer, etik, bilgi ve varlık anlayışlarımızla doğrudan ilişkilidir. Filozoflar, değerleri yalnızca maddi bir ölçütle değil, insanların dünyayı nasıl algıladıkları ve neyi önemli saydıklarıyla şekillendirmiştir. Pahlanma da, bir yönüyle bu algıların ve değer ölçütlerinin bir sonucu olarak karşımıza çıkar. Pahlanma, ekonomik bir süreç olmanın ötesinde, felsefi bir tartışma alanı oluşturur. Ekonominin temellerinde yatan aritmetiksel faktörlerin dışında, değerler, toplumsal normlar ve etik anlayışları pahlanmanın anlamını derinleştirir. Bu yazı, pahlanmanın felsefi boyutlarını, etik, epistemoloji ve…
8 YorumKardinal Bulgu Ne Demek? (Teşhisin VIP Konuğu Üzerine Neşeli Bir İnceleme) Gelin dürüst olalım: Hepimiz hayatta bir “ipucu avcısı”yız. Kimimiz bozuk kahve makinesinin sorumlusu olarak fişi, kimimiz kedinin suç ortağı olarak perdeleri işaret ediyor. Tıpta ise işler daha asil: Orada “kardinal bulgu” diye bir VIP var. Ben de bugün, gülümseten bir dille, bu VIP konuğu tanıştırmak; üstelik konuya farklı bakış açılarını—klişeleri kutsamadan—mizahi bir karışımla buluşturmak istiyorum. Hazırsanız beyaz önlükleri sanal olarak giyip teşhis salonuna giriş yapıyoruz! İpucu: “Kardinal bulgu”, bir hastalığın teşhisinde en belirleyici, “aha bu!” dedirten başat işarettir; ama her durumda tek başına hüküm vermek için değildir. Kardinal Bulgu…
4 YorumAmeli Hikmet Ne Demek? Bir Anlam Derinliği Arayışı Herkese merhaba! Bugün sizlere, anlamını duymaya alıştığımız ama belki de tam olarak içine dalmadığımız bir kavramdan bahsetmek istiyorum: Ameli hikmet. Belki de bu terimi ilk kez duyuyorsunuz ya da hayatınızda bir yerde birisi size bu kelimeleri söylemişti ama derinliklerine inmemiştiniz. İşte bu yazıyı, bu anlam derinliğini keşfetmek için yazıyorum. Hem teorik olarak hem de gerçek yaşamdan örneklerle ameli hikmetin ne anlama geldiğini hep birlikte keşfetmeye çalışalım. Ameli Hikmet: Bir Eylemin Arkasındaki Derin Anlam Ameli hikmet, kelime olarak “ameli” (eylem) ve “hikmet” (akıl, hikmetli düşünme) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Ama derin anlamı çok daha…
14 Yorum3 Mevsim Motosiklet Montu Nedir? Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliği beni her zaman büyülemiştir. Her bir toplum, kendine özgü giyim biçimleriyle, sembollerle ve ritüellerle kendini ifade eder. Giyim, sadece vücudu örtmek için kullanılan bir araç değil; aynı zamanda toplumsal yapıları, kimlikleri ve değerleri şekillendiren bir dil gibidir. Motosiklet montları da, bu bağlamda, bir kültürün sembolik bir parçası haline gelmiş önemli öğelerden biridir. Peki, 3 mevsim motosiklet montu nedir ve bu giysi nasıl toplumsal yapıları, kimlikleri ve ritüelleri yansıtır? Gelin, bu soruyu hem modern motosiklet kültürünün içindeki anlamları hem de daha geniş antropolojik bir bakış açısıyla inceleyelim. Giyim…
8 Yorum3 Aylık Bebek 8 Kilo Normal Mi? Psikolojik Bir Bakış Açısı Çoğu anne ve baba, bebeklerinin gelişimini takip ederken, sağlıklarıyla ilgili birçok soruya takılır. Ağızdan çıkan her ses, her yeni hareket, her kilo artışı bir kaygı kaynağı olabilir. Bir psikolog olarak, insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken, özellikle çocuk gelişimi konusunda ebeveynlerin duyduğu kaygıyı çok net bir şekilde görebiliyorum. Peki, 3 aylık bir bebeğin 8 kilo olması normal mi? Bu soruya sadece fiziksel bir açıdan bakmak yetersiz kalır. Çocuk gelişimi, duygusal, bilişsel ve sosyal boyutlarla da şekillenir. O halde, bu kilo kaygısını, psikolojik mercekten ele alalım. Bilişsel Perspektiften Bebeklerin Gelişimi Bebeklerin gelişimini…
6 YorumMigros Ücretsiz Teslimat Kaç TL? Bir Antropolojik Bakış Açısıyla Tüketim Kültürüne Yolculuk Antropoloji, insanları ve onların kültürlerini anlamak için sürekli bir keşif sürecidir. Kültürlerin çeşitliliği, insanların toplumsal yapıları, ritüelleri ve semboller aracılığıyla şekillenir. Her toplum, farklı ekonomik yapılar ve tüketim alışkanlıklarıyla kendine özgü kimlikler yaratır. Globalleşen dünyada, kültürlerin birbirine yakınlaşmasıyla birlikte alışveriş alışkanlıkları da evrim geçirmiştir. Bir antropolog olarak, insanların günlük hayatlarındaki en basit ritüellerden en karmaşık toplumsal yapıları anlamaya çalışırım. Bugün, Türkiye’de yaygın olarak kullanılan bir alışveriş markası olan Migros’un sunduğu “ücretsiz teslimat” hizmetine antropolojik bir perspektiften bakmak istiyorum. Bu basit bir hizmet gibi görünebilir, fakat arkasında toplumsal yapılar,…
8 YorumAçık konuşayım: “Öglena kamçılı mı?” sorusuna verdiğimiz hızlı “evet” cevabı, gerçeğin yalnızca görünen yüzü. Evet, çoğu Öglena (Euglena) kamçılıdır; ama mesele bir “kuyruk”tan ibaret değildir. Bu küçük organizmanın kamçısı, hareketten algıya, yön bulmadan çevresel esnekliğe kadar uzanan bir hikâyenin başlangıcıdır. Bugün, ezberi değil, veriyi ve tartışmayı öne çıkaran cesur bir okuma yapalım. Kısa cevap: Evet, Öglena genelde kamçılıdır; uzun cevap: Kamçı, türlere ve koşullara göre değişen karmaşık bir hareket ve algı düzeninin yalnızca bir parçasıdır. Öglena kamçılı mı? Evet—ama hikâye burada bitmiyor Öglena, tek hücreli, ökaryotik ve genellikle kamçılı bir canlıdır. Çoğu türde hücre ön ucundaki “rezervuar” denilen cepte iki…
8 Yorum